Steeds meer mannen hebben last van wat in de volksmond manboobs heet, kopte HLN op 23 oktober, met artsen die waarschuwen dat gewoon vermageren vaak niet volstaat. Dat laatste verrast veel mannen. Je traint, je let op wat je eet, de kilo’s gaan eraf, en toch blijft je borst zacht en vol. Dat heeft een verklaring, en die bepaalt ook wat je eraan kunt doen.
Vet of klierweefsel, daar begint het
Onder het woord manboobs vallen eigenlijk twee verschillende dingen. Het eerste is gewoon vet. Wie overgewicht heeft, slaat dat ook op de borst op, net als op de buik. Artsen noemen dat soms pseudogynaecomastie. Het tweede is gynaecomastie, en dan groeit er echt klierweefsel achter de tepel. Dat is weefsel dat reageert op hormonen, en vet verbranden doet daar weinig aan.
Je voelt het verschil vaak zelf. Vet voelt zacht en loopt geleidelijk over in de rest van je borst. Klierweefsel voelt als een stevigere, soms wat elastische schijf direct onder en rond de tepel. Het kan gevoelig zijn of zelfs pijn doen. Veel mannen hebben een combinatie van beide, en dat verklaart waarom afvallen een deel oplost en een deel niet.
Waar het vandaan komt
Volgens de Britse gezondheidsdienst NHS komt gynaecomastie veel voor en is het vaak onschuldig. Het ontstaat meestal door een verschuiving in de balans tussen mannelijke en vrouwelijke hormonen. De NHS noemt een aantal bekende oorzaken.
- Hormoonveranderingen in de puberteit. Dat gaat meestal vanzelf weer over.
- Hormoonveranderingen bij mannen boven de 50.
- Overgewicht. Vetweefsel zet zelf mannelijke hormonen om in vrouwelijke, wat het effect versterkt.
- Bepaalde medicijnen.
- Drugs, waaronder anabole steroïden.
- Sommige aandoeningen, zoals een te snel werkende schildklier, nierziekte of levercirrose.
Dat punt over steroïden is in de sportschool geen detail. Wie anabolen gebruikt, kan juist door die middelen borstweefsel krijgen, omdat het lichaam een deel van de extra testosteron omzet. Het is een van de bekendste bijwerkingen, en een van de minst omkeerbare.
Wat training wel en niet doet
Bestaat je borst vooral uit vet, dan helpt afvallen. De NHS noemt gewichtsverlies bij overgewicht expliciet als eerste stap. Daarvoor heb je geen speciale borstoefeningen nodig. Lokaal vet verbranden bestaat niet. Je lichaam bepaalt zelf waar het vet eerst verdwijnt, en bij veel mannen zit de borst achteraan in de rij. Wat werkt is een combinatie van minder eten dan je verbruikt, krachttraining en geduld.
Krachttraining van je borst heeft wel een ander voordeel. Als je borstspieren groeien, wordt de vorm van je borst strakker en valt een laagje vet minder op. Bankdrukken, push-ups en dips zijn de bekende oefeningen. Maar bij echt klierweefsel verandert dat niets aan de schijf achter je tepel. Sterker, die kan zelfs meer opvallen als het vet eromheen verdwijnt.
Dat is de pijnlijke ervaring achter de kop van HLN. Mannen die flink zijn afgevallen, merken dat de borst als laatste en soms helemaal niet slinkt. Dat ligt dan niet aan hun inzet, maar aan het soort weefsel.
Wanneer je naar de huisarts gaat
Je hoeft je er niet voor te schamen, en een huisarts heeft het vaak gezien. De NHS raadt aan om een afspraak te maken als je je zorgen maakt over de grootte of de vorm van je borst, en zeker in deze gevallen.
- Je hebt pijn in je borst of tepel die niet weggaat.
- De huid van je borst of tepel verandert, bijvoorbeeld met roodheid, uitslag of putjes zoals een sinaasappelschil.
- Er komt vocht of bloed uit een of beide tepels.
Die punten zijn belangrijk, omdat ze op iets anders kunnen wijzen. Borstkanker bij mannen is zeldzaam, maar het bestaat. Voel je een harde knobbel, zeker aan één kant, laat die dan altijd nakijken.
Gaat het om gynaecomastie, dan kijkt de huisarts eerst naar de oorzaak. Stopt de oorzaak, bijvoorbeeld een medicijn of middel, dan kan het weefsel deels terugtrekken. De NHS noemt ook medicijnen die hormonen beïnvloeden. Helpt dat niet en heb je er echt last van, dan kan een chirurg het klierweefsel verwijderen, soms gecombineerd met het wegzuigen van vet. Of zo een ingreep wordt vergoed, hangt af van je situatie, dus vraag dat na bij je zorgverzekeraar voordat je verder gaat.
Het eerlijke antwoord op de vraag uit de kop is dus dat afvallen soms genoeg is en soms niet. Weet je niet welk van de twee je hebt, dan is een kort bezoek aan de huisarts sneller dan maanden extra trainen voor een resultaat dat niet komt.
Gepubliceerd op 26 oktober 2026. Klopt er iets niet? Laat het de redactie weten.
