Noa Vahle en Hélène Hendriks hebben aangifte gedaan tegen een man die met kunstmatige intelligentie seksuele video’s van hen in elkaar zette, meldt het AD. Vahle noemt het een heel nare ontwikkeling. Wat deze zaak vooral duidelijk maakt, is dat je hier tegenwoordig geen technische kennis meer voor nodig hebt en dat het iedereen met genoeg foto’s online kan overkomen.
Wat er in deze zaak speelt
Het gaat om een 74-jarige man uit Noord-Holland die wordt vervolgd na uitgebreid politieonderzoek. De video’s stonden op een site die zich had toegelegd op dit soort materiaal, waar bezoekers verzoeken konden indienen en waarna gezichten van bekende vrouwen digitaal op de lichamen van anderen werden gezet. Bij een doorzoeking in zijn woning werden een computer en andere gegevensdragers meegenomen.
Daarop stond beeld van ongeveer zestig bekende Nederlanders en politici. Sommige van die video’s zijn meer dan honderdduizend keer bekeken. In totaal deden 21 slachtoffers aangifte, onder wie Vahle. Dat aantal zegt iets over de schaal, want het gaat hier om één persoon met een computer en een hobby die uit de hand liep.
Wat de wet erover zegt
Dit is in Nederland gewoon strafbaar, en dat is het al sinds 1 januari 2020. Artikel 139h van het Wetboek van Strafrecht maakt het maken, bezitten en verspreiden van seksueel beeld van iemand zonder diens toestemming een misdrijf. Dat artikel is geschreven met wraakporno in het achterhoofd, maar rechters hebben inmiddels bepaald dat een deepfake er net zo goed onder valt.
De maatstaf die de rechter daarbij hanteert, is of het beeld er echt genoeg uitziet. Is op het eerste gezicht niet te zien dat het gemanipuleerd is, dan geldt het als een afbeelding van seksuele aard en maakt het niet uit dat de scène nooit heeft plaatsgevonden. Eerder kreeg een maker van dit soort video’s in Nederland 180 uur taakstraf opgelegd, de eerste veroordeling in zijn soort.
Wat je kunt doen als het jou overkomt
Je hoeft geen bekende Nederlander te zijn om hiermee te maken te krijgen, en de route is voor iedereen dezelfde. Begin met bewijs vastleggen. Maak schermafbeeldingen met de datum en de webadressen erbij zichtbaar, en noteer waar je het hebt gevonden. Zodra materiaal offline gaat is het voor de politie veel lastiger om er nog iets mee te doen, dus dat vastleggen komt eerst.
Meld het daarna bij de hulplijn van Offlimits, het meldpunt dat in Nederland gespecialiseerd is in online seksueel misbruik. Zij weten welke platforms op welke manier reageren en kunnen verwijdering in gang zetten bij partijen waar je zelf geen ingang hebt. Doe daarnaast aangifte bij de politie, want alleen dan kan er een onderzoek naar de maker komen, en dat is precies wat er in deze zaak is gebeurd.
Vraag ook bij de zoekmachines om verwijdering uit de resultaten. Google en Bing hebben daar allebei een formulier voor dat specifiek voor ongewenst seksueel beeld is bedoeld, en dat werkt los van de vraag of de site zelf meewerkt. Het beeld staat er dan nog wel, maar het is niet meer te vinden op je naam, en dat is in de praktijk het verschil dat telt.
Waarom dit breder gaat dan showbizz
Het is verleidelijk om dit af te doen als iets wat bij bekendheid hoort, en dat is precies de denkfout. De enige reden dat het bij bekende vrouwen begint, is dat er van hen veel bruikbaar beeld online staat. Dat geldt inmiddels voor vrijwel iedereen met een openbaar profiel, een sportclub met een fotoalbum of een werkgever met een smoelenboek.
Wat ik het meest verontrustende vind aan deze zaak is niet de techniek maar de leeftijd van de verdachte. Dit is geen digitaal wonderkind, dit is een man van 74 die op een site terechtkwam waar je een verzoek kon indienen. De drempel is dus niet hoog, hij is er niet meer. Dat maakt het des te belangrijker dat er vervolgd wordt, want de enige rem die nog werkt is de kans dat je gepakt wordt.
Gepubliceerd op 23 september 2026. Klopt er iets niet? Laat het de redactie weten.
