Ik heb er inmiddels twintig op mijn bureau gehad en de vragen die ik erover krijg zijn bijna altijd dezelfde. Ze komen meestal binnen nadat iemand er net een heeft besteld en het ding zich anders blijkt te gedragen dan een telefoon.
Een retro handheld is geen consumentenelektronica zoals je die kent van een groot merk. Er zit zelden een bruikbare handleiding in de doos, de software komt van hobbyisten en de fabrikant gaat je niet bellen als er iets raars gebeurt. Dat is precies waarom deze apparaten zo goedkoop en zo goed zijn, maar het betekent ook dat je een paar dingen moet weten voordat je er plezier van hebt. Hieronder staan de vragen die het vaakst voorbijkomen, met het antwoord erachter.
Wat is een retro handheld eigenlijk
Het is een klein apparaat met een scherm en knoppen dat oude spelcomputers nabootst. Het is dus geen Game Boy en geen PlayStation, het is een computertje dat zich als een Game Boy of PlayStation voordoet. Die nabootsing heet emulatie en gebeurt in software, waardoor één apparaat tientallen oude systemen kan draaien.
Onder de motorkap zitten twee smaken. De meeste goedkopere modellen draaien Linux met een simpele schil eroverheen, zoals de R36S en de Anbernic RG35XX Plus. Je zet hem aan, je ziet een lijst met systemen, je kiest een spel. Verder kun je er niets mee, en dat is geen gebrek maar de bedoeling. De duurdere apparaten draaien Android, wat betekent dat je in feite een telefoon zonder simkaart in je handen hebt, met knoppen eraan. Beide werken, ze bedienen alleen een ander type gebruiker. In ons overzicht van handhelds staat bij elk model welk systeem erop draait.
Hoe zet je zo’n apparaat uit zonder de kaart te beschadigen
Dit is veruit de vraag die het vaakst gesteld wordt, en het antwoord is belangrijker dan het klinkt. Gebruik de afsluitoptie in het menu en niet de stroomonderbreker. De software op deze apparaten schrijft bestanden naar de geheugenkaart terwijl je speelt, en als je de stroom eraf haalt terwijl dat gebeurt, kan het bestandssysteem op die kaart beschadigd raken. Dan start hij de volgende keer niet meer op en denk je dat het apparaat stuk is, terwijl alleen de kaart in de war is.
De gewoonte die je jezelf aanleert is simpel. Eerst terug naar het hoofdmenu, dan afsluiten kiezen, dan wachten tot het scherm echt zwart is. Pas daarna mag de knop of het schuifje om. Bij de Miyoo Mini Plus is dat nauwelijks een opoffering, want die staat binnen drie seconden weer aan waar hij gebleven was. Op de Trimui Brick gaat het net zo, al is de software daar wat eigenzinniger dan bij Miyoo en moet je even zoeken waar de optie staat.
Ik heb zelf een keer een hele middag zitten vloeken op een apparaat dat niet meer wilde starten, tot ik doorhad dat ik hem twee dagen lang hardhandig had uitgeklikt tijdens het spelen. De kaart was het probleem, niet het apparaat.
Waarom start mijn handheld niet meer op
In negen van de tien gevallen is het de geheugenkaart. Deze apparaten hebben nauwelijks eigen opslag, dus het besturingssysteem staat op de kaart die erin zit. Werkt die kaart niet meer mee, dan gebeurt er niets. Haal hem eruit, zet hem in een computer en kijk of je de inhoud nog ziet. Zie je niets of krijg je de melding dat de kaart geformatteerd moet worden, dan weet je genoeg.
Goedkope kaarten zijn hier de grote boosdoener. De kaart die bij een instapmodel wordt meegeleverd, is meestal het goedkoopste onderdeel van het hele apparaat en gaat ook als eerste stuk. Een kaart van een merk dat je kent lost ongeveer de helft van alle problemen op die mensen met de Anbernic RG35XX H en soortgelijke modellen melden. Het tweede scenario is een lege accu die zo diep leeg is dat het apparaat geen teken van leven meer geeft. Hang hem een uur aan de lader zonder op knoppen te drukken en probeer het daarna nog eens.
Welke spellen draaien erop
Dat hangt volledig af van de chip die erin zit, en dat is meteen het belangrijkste verschil tussen de modellen. Een instapmodel als de R36S komt tot PS1 en N64 en doet alles wat daarvoor kwam moeiteloos. Game Boy, SNES, Mega Drive, arcade, dat draait allemaal zonder haperen. De hele 35-serie van Anbernic gaat een trede hoger en komt tot Dreamcast en PSP, waarmee je zomaar tien jaar extra spelgeschiedenis binnenhaalt.
Wil je GameCube en PlayStation 2, dan moet je naar het Android-segment. De Anbernic RG406V is daar de eerste serieuze stap in, met een chip die die generatie echt aankan in plaats van er net langs te schuren. Boven alles uit staat de Ayn Odin 2, die zelfs Switch en PlayStation 3 draait. Een apart geval is de Anbernic RG DS, met twee schermen boven elkaar zodat Nintendo DS speelt zoals het bedoeld was in plaats van met twee beelden naast elkaar geplakt.
Let op dat “draait erop” en “speelt lekker” niet hetzelfde zijn. Een zwaar spel dat net binnen de mogelijkheden van een apparaat valt, hapert precies op de momenten dat het spannend wordt. Mijn eigen vuistregel is dat ik een apparaat koop voor het systeem dat er ruim op past, niet voor het systeem dat er net op past.
Gaat de accu kapot en kun je hem vervangen
De accu is het onderdeel dat als eerste slijt, net als in je telefoon. Na een paar jaar dagelijks laden haalt hij minder dan op de eerste dag, en dat is normaal. De opgegeven speelduur verschilt behoorlijk per model. De R36S en de Ayn Odin 2 halen allebei acht uur, terwijl de krachtige Android-modellen als de RG406V rond de vier uur blijven hangen. Dat is geen constructiefout, dat is wat een snellere chip nu eenmaal kost.
Vervangen kan bij veel modellen, maar reken er niet op dat het eenvoudig is. Je moet de behuizing openen en meestal zit de accu met een stekkertje of met lijm vast. Er bestaat geen officiële reparatiedienst voor dit soort apparaten, dus je bent aangewezen op onderdelen van derden en op je eigen handigheid. Wie daar niet aan wil beginnen, kan beter een model kiezen dat ruim in zijn accu zit. Ik gebruik zelf de Anbernic RG40XX H op de bank en die haalt met zeven uur makkelijk een week aan avonden.
Zijn deze apparaten legaal
Het apparaat zelf is gewoon legaal. Je koopt een computertje met knoppen eraan, en software die oude systemen nabootst is op zichzelf toegestaan. Waar het om gaat is wat je erop zet, want de spelbestanden zelf zijn auteursrechtelijk beschermd en het downloaden van spellen die je niet bezit valt daar niet onder. Sommige fabrikanten leveren een kaart met spellen mee, en daar zit dus het grijze gebied, niet in de hardware.
Waarom verschillen de prijzen zo sterk
Tussen het goedkoopste en het duurste model in ons overzicht zit een factor waar je van schrikt, terwijl ze op een foto bijna hetzelfde lijken. Drie dingen verklaren dat verschil. De chip is de eerste, want de sprong van een instapmodel naar iets dat GameCube draait is een sprong van jaren aan rekenkracht. Het scherm is de tweede. De Anbernic RG556 heeft een AMOLED-scherm met 1920 x 1080 beeldpunten, waar een instapmodel het met 640 x 480 doet, en dat zie je meteen.
Het derde is afwerking, en dat is het onderdeel dat mensen onderschatten tot ze twee apparaten naast elkaar hebben. De Retroid Pocket 5 voelt aan als iets dat in een echte fabriek is gemaakt, met knoppen die overal even zwaar indrukken. Een instapmodel kraakt een beetje als je erin knijpt. Tegelijk is duur niet automatisch verstandig. De Trimui Smart Pro geeft je een scherm van 4,96 inch met 1280 x 720 beeldpunten in het middensegment, en de Powkiddy RGB30 levert een vierkant scherm dat voor arcade en Neo Geo precies de goede verhouding heeft. Wie vooral spellen van voor 1995 speelt, haalt uit zo’n apparaat meer plezier dan uit het duurste model op de plank.
Kun je er ook op tv mee spelen
Hier moet je per model naar de aansluitingen kijken, want daar lopen deze apparaten sterk uiteen en de productpagina is de enige plek waar je dat zeker weet. Belangrijker is de vraag of je het wel wilt. Een instapmodel toont 640 x 480 beeldpunten, en dat beeld op een televisie van vijftig inch gooien maakt van elke pixel een tegel. Op een scherm van drie en een halve inch ziet datzelfde beeld er scherp uit.
Wil je de tv serieus gebruiken, dan is het logischer om te kijken naar de apparaten die intern al met hogere resoluties werken, zoals de Trimui Smart Pro, de RG556 of de Ayn Odin 2 met zijn zes inch scherm op 1920 x 1080. Dat zijn ook de modellen die genoeg rekenkracht hebben om een beeld op te schalen zonder in te storten. Voor de rest geldt dat deze apparaten gebouwd zijn om in je handen te liggen, en dat ze daar op hun best zijn.
Hoe lang gaat zo’n apparaat mee
Er is geen garantietermijn van een grote fabrikant en er komt geen servicemonteur langs, dus de levensduur hangt af van hoe je ermee omgaat. De onderdelen die sneuvelen zijn in volgorde de geheugenkaart, de accu en de schouderknoppen. Het scherm gaat bijna nooit kapot uit zichzelf, wel doordat het apparaat los in een tas ligt met een sleutelbos ernaast.
Daar zit meteen het argument voor een clamshell. De Anbernic RG35XX SP klap je dicht en dan zit het scherm veilig tussen de twee helften, zonder hoesje. De Miyoo Flip doet hetzelfde en heeft daarbij het beste scharnier dat ik in deze prijsklasse ben tegengekomen, al is hij duidelijk minder krachtig dan de SP. Bij de open modellen is een eenvoudig hoesje het goedkoopste wat je kunt doen om de levensduur te verdubbelen. Mijn Anbernic RG34XX heeft na anderhalf jaar dagelijks gebruik nog geen kras, puur omdat hij nooit los in een tas gaat.
Wat doe je als een knop niet meer reageert
Begin bij de software voordat je gaat schroeven. De meeste apparaten hebben een testscherm waarin je elke knop kunt controleren, en soms blijkt een knop gewoon anders toegewezen te zijn dan je dacht. Reageert hij daar ook niet, dan is het vrijwel altijd vuil onder het rubber matje. Stof en kruimels vallen langs de randen naar binnen en gaan tussen het contactpunt en het rubber zitten. Openmaken, het matje voorzichtig schoonmaken en terugleggen is voor de meeste modellen een klus van een kwartier met een kleine kruiskopschroevendraaier.
Sticks zijn een ander verhaal. Een stick die uit zichzelf beweegt terwijl je hem niet aanraakt, heet drift en is een bekend probleem bij de gewone analoge sticks. Er zijn modellen die dat voorkomen met sticks die op magneetjes werken en geen slijtend contact hebben, zoals de Anbernic RG406H. Als je van plan bent veel te spelen met twee sticks, is dat een van de weinige specificaties waar ik echt op zou letten bij de aankoop.
De praktische conclusie van al deze vragen past op één regel. Koop een fatsoenlijke geheugenkaart van een merk dat je kent en leg de meegeleverde kaart in een la, want daarmee voorkom je het grootste deel van de problemen waar mensen over mailen. Dat is een uitgave van niets tegenover een apparaat dat jaren blijft doen wat het moet doen.
Veelgestelde vragen
Heb je een computer nodig om ermee te beginnen?
Niet per se, want de meeste modellen worden geleverd met een kaart waar al software op staat. Wil je zelf bepalen wat erop komt of een kaart vervangen, dan heb je een computer met een kaartlezer nodig. Dat is voor de meeste mensen na een paar weken toch het moment dat ze het apparaat pas echt naar hun hand zetten.
Welke geheugenkaart kun je het beste gebruiken?
Een microSD-kaart van een bekend merk, gekocht bij een winkel waar je vertrouwen in hebt. Namaakkaarten zijn een veelvoorkomend probleem en melden meer opslagruimte dan ze werkelijk hebben, wat pas opvalt als je bestanden kwijtraakt. Snelheid maakt minder uit dan betrouwbaarheid, want deze apparaten lezen geen enorme hoeveelheden data per seconde.
Wat is het verschil tussen Linux en Android op deze apparaten?
Linux-modellen starten direct in een lijst met systemen en spellen, zonder omwegen. Android-modellen zijn in feite een telefoon met knoppen, waar je zelf apps op installeert en instellingen per spel regelt. Linux is sneller klaar voor gebruik, Android geeft je meer vrijheid en is nodig voor de zwaardere systemen.
Kun je een spel midden in een level opslaan?
Ja, dat kan met een functie die de complete toestand van het spel wegschrijft, ook op plekken waar het spel zelf nooit een opslagpunt had. Je hervat later precies waar je gebleven was. Het is de reden dat oude spellen die vroeger vastliepen op één moeilijk stuk nu wel uitspeelbaar zijn in de trein.
Is een groter scherm altijd beter?
Nee, want een groter scherm met hetzelfde aantal beeldpunten geeft grovere pixels en hij past minder makkelijk in je zak. Grotere modellen zijn prettig op de bank, kleine modellen winnen zodra je onderweg bent. De vraag is dus vooral waar je hem het vaakst gebruikt, niet welk formaat op papier indrukwekkender klinkt.
Gepubliceerd op 16 september 2026. Klopt er iets niet? Laat het de redactie weten.
