Welke systemen draaien er echt op een handheld

Ik heb ooit een handheld uitgepakt waar met dikke letters 15.000 spellen op de doos stond. Na een half uur bladeren had ik er vier gevonden die ik echt wilde spelen, en twee daarvan haperden binnen een minuut.

Dat getal op de verpakking slaat op het aantal bestanden dat iemand op het geheugenkaartje heeft gezet. Het zegt niets over wat de hardware aankan. De vraag die je eigenlijk stelt is welke systemen soepel draaien en waar het apparaat begint te stotteren. Die grens ligt niet bij het merk en niet bij de vorm, maar bij de chip die erin zit. In ons overzicht van handhelds staat die chip bij elk model, en daarmee kun je vooraf al uitrekenen waar je uitkomt.

Wat er achter die 15.000 spellen zit

Zo’n bibliotheek bestaat voor het overgrote deel uit NES, Game Boy, Master System en arcadekasten. Dat zijn systemen waarvan een compleet spel kleiner is dan een foto van je telefoon, dus je krijgt er duizenden voor niets bij. Daar bovenop komen regionale versies, want hetzelfde spel telt drie keer mee als het ook in Japan en Amerika is uitgekomen, en de fanvertalingen en aangepaste versies worden vrolijk meegeteld.

Op het kaartje dat bij mijn eigen testapparaat zat stonden zeven varianten van hetzelfde voetbalspel uit 1993. Het getal is dus een uitspraak over opslagruimte, niet over rekenkracht. Een apparaat dat 15.000 titels op de doos heeft staan kan nog steeds vastlopen op het eerste spel dat je echt wil spelen, want de zware systemen zitten bijna nooit in die lijst.

De chip bepaalt de grens

In het hele segment draaien maar een handvol chips rond, en die bepalen alles. Onderaan zitten de Rockchip RK3326 en de SigmaStar SSD202D en SSD210, die tot PlayStation 1 en Nintendo 64 komen. Daarboven zit de Allwinner H700, die je in vrijwel elke Anbernic van de XX-serie vindt en die het tot Dreamcast en PSP redt. De Allwinner A133P van Trimui zit daar tussenin en verschilt per model, en de Rockchip RK3566 doet ongeveer hetzelfde als de H700.

Daarna wordt het een ander soort apparaat. De Rockchip RK3568 is gemaakt voor Nintendo DS, de Unisoc T820 en de Snapdragon 865 komen tot GameCube en PlayStation 2, en de Snapdragon 8 Gen 2 pakt Switch en PlayStation 3 erbij. Twee modellen met precies dezelfde chip presteren in de praktijk hetzelfde, hoe verschillend de behuizing er ook uitziet. Dat is de kortste route naar een eerlijk antwoord.

Systeem	Chip die je minimaal nodig hebt
NES, Master System, Game Boy	Rockchip RK3326, elk model dus
SNES, Mega Drive, Game Boy Color	Rockchip RK3326, elk model dus
Game Boy Advance	Rockchip RK3326, hier telt het scherm zwaarder
PlayStation 1	Rockchip RK3326 of SigmaStar SSD202D
Nintendo 64	Allwinner H700, en dan nog niet elk spel
Sega Saturn	Unisoc T820 of Snapdragon 865, en ook dan wisselvallig
Dreamcast	Allwinner H700 of Rockchip RK3566
PSP	Allwinner H700 of Rockchip RK3566
Nintendo DS	Rockchip RK3568 als je twee schermen wil
GameCube	Unisoc T820 of Snapdragon 865
PlayStation 2	Unisoc T820 of Snapdragon 865, per spel verschillend
Nintendo Switch	Snapdragon 8 Gen 2
PlayStation 3	Snapdragon 8 Gen 2

Alles tot en met Game Boy Advance draait overal

Dit is het goede nieuws en meteen het deel waar de marketing wel klopt. NES, Game Boy, Game Boy Color, SNES, Mega Drive, Master System en de arcadekasten van voor 1995 draaien op werkelijk elk apparaat in dit segment. De zwakste chip die we hier hebben liggen zit in de R36S, en die speelt die bibliotheek op volle snelheid zonder dat je ook maar één instelling aanraakt. Wie alleen deze systemen wil spelen heeft geen enkele reden om meer uit te geven.

Bij deze generatie gaat het dan ook niet meer over kracht maar over het apparaat eromheen. De Miyoo Mini Plus heeft een chip van hetzelfde niveau, maar de software start binnen drie seconden op en dat merk je elke dag, terwijl een snellere chip je bij SNES helemaal niets oplevert. De Anbernic RG CubeXX maakt het verschil met zijn vierkante scherm van 720 bij 720, want de spellen van voor 1995 zijn nooit voor een breedbeeldscherm gemaakt en vullen dat vierkant bijna helemaal.

Game Boy Advance is een schermkwestie

Game Boy Advance loopt op elke chip uit die lijst vlekkeloos, dus daar hoef je niet naar te kijken. Wat je wel merkt is de verhouding van het scherm. De meeste modellen hebben 640 bij 480 en zetten er zwarte randen omheen, terwijl de Anbernic RG34XX met zijn 720 bij 480 het beeld precies vult. Wie liever dichtklapt dan randen telt zit goed bij de Anbernic RG35XX SP, die de vorm van de oude SP overneemt en het scherm beschermt zonder hoesje.

PlayStation 1 is de eerste echte drempel

PlayStation 1 is het systeem waar de meeste kopers op mikken, en het is ook het eerste waar de doos begint te overdrijven. Puur qua rekenwerk halen bijna alle modellen het. De RK3326 doet het, de SigmaStar-chips doen het, en de Trimui Brick met zijn Allwinner A133P doet het ook, op het scherpste kleine scherm dat je in deze klasse vindt. De Miyoo Flip zit met zijn SSD210 in hetzelfde vak en klapt bovendien dicht.

Het probleem zit in de bediening. Een flink deel van de PlayStation-bibliotheek gaat ervan uit dat je twee analoge sticks hebt, en op een verticaal model zonder sticks speel je die spellen met de knoppen alsof je een auto stuurt met een lichtschakelaar. Ik heb een racespel drie keer opgestart op een verticale handheld voordat ik toegaf dat het gewoon niet fijn wordt. De Anbernic RG35XX H is dezelfde techniek in een liggende vorm met twee echte sticks, en daar wordt diezelfde bibliotheek opeens wel speelbaar.

Nintendo 64 en Saturn blijven wisselvallig

Hier moet je even goed opletten, want dit is het punt waarop verkopers het hardst roepen en het minst waarmaken. Nintendo 64 staat op vrijwel elke doos, en op een RK3326 of een SigmaStar-chip draait het ook, alleen niet betrouwbaar. Het ene spel loopt vloeiend, het volgende zakt in zodra er drie tegenstanders in beeld komen, en welk spel in welke categorie valt kun je niet aan de titel zien. Met een Allwinner H700 in bijvoorbeeld de Anbernic RG40XX H wordt de lijst met spellen die goed lopen een stuk langer, maar ook daar blijft het per titel afwachten.

Sega Saturn is nog vervelender. Die machine was intern zo eigenaardig opgebouwd dat je er zelfs met een Unisoc T820 of een Snapdragon 865 niet zomaar doorheen walst. Mijn advies is simpel, koop geen handheld omdat er Nintendo 64 of Saturn op de doos staat. Koop hem voor de systemen die er zeker op draaien en beschouw die twee als een bonus die soms uitpakt.

Dreamcast en PSP vragen een stap omhoog

Hier begint het verschil tussen een instapper en het middensegment echt te tellen. De Allwinner H700 is de chip die Dreamcast en PSP binnen bereik brengt, en die zit in de Anbernic RG35XX Plus, in de 40XX-serie en in de CubeXX. De Rockchip RK3566 van de Powkiddy RGB30 komt tot dezelfde grens, met als kanttekening dat een vierkant scherm van 720 bij 720 bij PSP flinke balken oplevert, omdat die spellen breedbeeld zijn. Voor arcade en Neo Geo is diezelfde verhouding juist precies goed.

Wil je PSP echt als hoofdsysteem, dan is het scherm het argument. De Trimui Smart Pro heeft bijna vijf inch met 1280 bij 720, en die resolutie ligt hoger dan wat de originele draagbare Sony ooit liet zien. PSP-spellen zien er daar scherper uit dan op de machine waarvoor ze gemaakt zijn, en dat is een van de weinige gevallen waarin ik het woord upgrade op zijn plaats vind. Wie liever staand speelt kan naar de Anbernic RG40XX V kijken, die dezelfde chip heeft in de klassieke Game Boy-vorm.

Nintendo DS is geen krachtprobleem

Nintendo DS is het vreemde geval in de lijst, want de moeilijkheid zit niet in de rekenkracht maar in de vorm. Die spellen gebruiken twee schermen boven elkaar en een aanraakscherm voor het onderste. Op een apparaat met één scherm moet je die twee beelden boven elkaar persen, waardoor alles half zo groot wordt, of je wisselt steeds tussen beide, en geen van beide voelt zoals het bedoeld was.

De Anbernic RG DS is de enige in ons assortiment die dat oplost met twee echte schermen boven elkaar, aangedreven door een Rockchip RK3568. Heb je een DS-bibliotheek die je serieus neemt, dan is dit het apparaat. Speel je maar twee of drie DS-titels, dan is het de moeite niet en kun je beter een model kiezen dat in de rest van de lijst sterker staat.

GameCube en PlayStation 2 beginnen bij de sterke chips

Boven Dreamcast en PSP houdt het Linux-segment op en begin je aan Android-apparaten met een telefoonchip. De Unisoc T820 zit in de Anbernic RG406V, de Anbernic RG406H en de Anbernic RG556, en die drie halen GameCube en PlayStation 2. De Snapdragon 865 van de Retroid Pocket Mini en de Retroid Pocket 5 komt tot dezelfde systemen, met een afwerking die een stap beter is.

GameCube is van die twee de vriendelijkste. Het loopt op deze chips in de meeste gevallen zoals je hoopt, al heb je er wel twee goede sticks voor nodig, dus een liggend model is hier logischer dan een staand. PlayStation 2 is het echte grensgeval. De ene titel draait meteen goed, de volgende heeft eerst wat gepriegel in de instellingen nodig en een derde blijft haperen hoe je ook schuift. Ik heb een middag verloren aan één racespel voordat het soepel liep, en dat hoort er bij dit systeem gewoon bij.

Switch en PlayStation 3 halen maar op één apparaat

De bovenkant is snel besproken, want daar staat bij ons één model. De Ayn Odin 2 heeft een Snapdragon 8 Gen 2 en komt daarmee tot Switch en PlayStation 3. Dat is een sprong van twee volle generaties boven de T820, en het verschil merk je niet alleen bij die nieuwe systemen. Alles eronder draait er ook zonder gepriegel, en de accu houdt het acht uur vol terwijl lichtere apparaten eerder leeg zijn.

Wel blijft ook hier de eerlijkheid gelden dat Switch en PS3 per spel verschillen. Het zijn de nieuwste systemen die je op zo’n apparaat kunt draaien en dat betekent dat je het dichtst bij de grens van de hardware zit. Wie hier instapt moet het leuk vinden om af en toe aan instellingen te sleutelen, want die tijd gaat het kosten.

Doe voor jezelf één ding voordat je bestelt. Schrijf tien spellen op die je binnen een maand daadwerkelijk gaat spelen, zoek op welk systeem die uitkwamen en kijk welke daarvan de zwaarste is. Dat ene systeem bepaalt je ondergrens, en alles wat daarboven zit betaal je voor een lijst die je toch niet aanraakt.

Veelgestelde vragen

Gepubliceerd op 16 september 2026. Klopt er iets niet? Laat het de redactie weten.