Javier Bardem is deze week vastgelegd voor een eigen dramaserie bij HBO, en dat is een goed moment om op te schrijven wie hij eigenlijk is. Hij is 57 jaar, geboren op 1 maart 1969 in Las Palmas op de Canarische Eilanden, en voluit heet hij Javier Ángel Encinas Bardem. Als je zijn gezicht ergens van kent maar er niet op komt, staat de kans groot dat het door een van de drie rollen hieronder komt.
Spanje eerst, daarna de rest
Bardem begon in Spaanse films en werd daar al groot voordat Hollywood hem ontdekte. Jamón jamón uit 1992 was zijn doorbraak, Running Out of Time uit 1994 bevestigde dat. Zijn Spaanse werk leverde hem in de loop van de jaren zeven Goya’s op, de belangrijkste filmprijs van dat land, en dat is een aantal waar de meeste Spaanse acteurs niet bij in de buurt komen.
Zijn eerste Oscarnominatie kreeg hij in 2000 voor Before Night Falls, waarin hij de Cubaanse schrijver Reinaldo Arenas speelde. Daarna volgden nominaties voor Biutiful uit 2010 en voor Being the Ricardos uit 2021. Wat aan die lijst opvalt, is dat hij nooit in één register is blijven hangen. Hij speelt net zo makkelijk een gebroken man in een uitzichtloos verhaal als een cartooneske schurk.
Hij komt bovendien uit een familie waarin dit vak al generaties wordt uitgeoefend. Zijn moeder Pilar Bardem was actrice, zijn broer Carlos en zus Mónica staan ook voor de camera, en zijn grootouders speelden al in de Spaanse film van voor de oorlog. Dat verklaart waarom hij in interviews over acteren praat als over een ambacht en niet als over een roeping. Het was gewoon wat er thuis gebeurde.
De rol waarvoor hij de Oscar won
In 2007 speelde hij Anton Chigurh in No Country for Old Men van de gebroeders Coen, de huurmoordenaar met het slachtpistool en het kapsel dat sindsdien een eigen leven leidt. Hij won er in 2008 de Oscar voor beste mannelijke bijrol mee, en het is nog steeds de rol waar hij het vaakst op wordt aangesproken.
Wat die rol zo goed maakt, is hoe weinig hij doet. Chigurh verheft zijn stem nooit en legt alles uit alsof hij de weg vraagt. De trailer hierboven van Miramax geeft daar een aardig beeld van, al zie je pas in de film hoe ongemakkelijk het wordt als hij ergens binnenstapt en gewoon blijft praten.
Bond en de zandworm
In 2012 was hij Raoul Silva in Skyfall, de Bond-schurk die zijn eigen misvormde gezicht gebruikt als wapen in een gesprek. Het is een van de weinige Bond-films waarin de tegenstander interessanter is dan het plan dat hij uitvoert.
Een jonger publiek kent hem waarschijnlijk vooral als Stilgar, de leider van de Fremen in Dune uit 2021 en Dune: Part Two uit 2024. In dat tweede deel krijgt hij bijna alle grappen, wat opmerkelijk is in een film die verder bloedserieus over profetieën gaat.
En daar tussendoor deed hij nog koning Triton in de nieuwe versie van The Little Mermaid uit 2023 en speelde hij José Menendez in de Netflix-serie Monsters uit 2024. Dit jaar stond hij in Cannes met The Beloved.
Wat hij nu gaat doen
HBO heeft volgens Deadline een serie besteld die The Spread heet, met Bardem in de hoofdrol en als uitvoerend producent. Het verhaal speelt in Miami en draait om een miljardair die talent om zich heen verzamelt en dat vervolgens op de financiële markten loslaat. Bill Dubuque schrijft mee, de man die Ozark bedacht, en Matthew Vaughn regisseert, bekend van de Kingsman-films.
Wat die combinatie interessant maakt, is de botsing van twee handschriften. Dubuque schrijft traag en benauwend, Vaughn filmt snel en met zwier. Dat kan een serie opleveren die nergens op lijkt, of een serie die zichzelf halverwege niet meer kan kiezen. Netflix, Prime Video, Paramount+ en Apple TV deden allemaal een bod, HBO won en bestelde meteen een heel seizoen zonder pilot. Hoe dat in het Nederlandse streamingaanbod terechtkomt is nog niet bekend.
Zelf hoop ik vooral dat ze hem laten praten. Bardem is op zijn best als een scène stilvalt en hij als enige nog iets zegt, en een serie over geld en macht in Miami geeft daar alle ruimte voor. De rest van de gegevens in dit stuk komt van zijn pagina op Wikipedia, die voor de filmografie de handigste ingang blijft.
Gepubliceerd op 22 september 2026. Klopt er iets niet? Laat het de redactie weten.
