Meta heeft een satirische video van programmamaker Roel Maalderink en Bits of Freedom van Instagram gehaald. In het filmpje loopt Maalderink met een camerabril van Meta op zijn neus naar het kantoor van het bedrijf in Amsterdam en vraagt hij medewerkers wat zij van die bril vinden. Volgens Meta was dat pesten en lastigvallen. Op Facebook en YouTube staat de video nog gewoon online, en dat zegt al veel over hoe wankel die reden is.
Tweakers en NU.nl meldden de verwijdering op 24 september. Een woordvoerder van Meta bevestigde tegenover NU.nl dat het filmpje weg is omdat het de regels over pesten en lastigvallen zou overtreden.
Wat er in de video gebeurt
De opzet is simpel. Maalderink draagt de bril die Meta zelf verkoopt en spreekt medewerkers aan op straat voor het kantoor. Wat vind je het leukst aan de bril? Mag ik je even filmen? Kun je je even omdraaien? Het zijn dezelfde vragen die een willekeurige voorbijganger nooit krijgt, omdat die niet eens weet dat er een camera op hem gericht is. De medewerkers hebben er zichtbaar weinig zin in, en daar draait de grap om. Wie de bril maakt, wil er zelf liever niet door gefilmd worden.
Halverwege legt Maalderink uit dat de bril een klein lampje heeft dat brandt tijdens het filmen, en dat je dat lampje makkelijk kunt afplakken. De gezichten van de medewerkers zijn in de video vervaagd. Hieronder staat het filmpje zoals Maalderink het zelf op YouTube zette. Je ziet hem met de bril op langs het kantoor lopen en medewerkers aanspreken.
Maalderink zegt tegen de NOS dat hij al tien jaar satirische video’s maakt over van alles en dat er nog nooit een is verwijderd. De eerste keer dat het gebeurt, is bij een filmpje over Meta op een platform van Meta. Hij hoeft daar weinig aan toe te voegen.
Waarom Meta dit weghaalt en de rest laat staan
Op papier is de reden te volgen. Mensen filmen zonder dat ze dat willen, en ze daarna op sociale media zetten, valt onder de regels die Meta hanteert tegen intimidatie. Het probleem is dat precies dat gedrag het hele verwijt aan de bril is. Volgens de NOS staan er duizenden filmpjes online die met zo’n bril zijn gemaakt, waaronder beelden van vrouwen die zonder het te weten zijn gefilmd in de sauna, op het strand of in een wc-hokje. Die blijven staan. De ene video die dat patroon omdraait en de medewerkers van Meta zelf in beeld brengt, gaat eruit.
Daar komt bij dat de video alleen van Instagram verdween. Op Facebook, ook van Meta, bleef hij staan. Als het filmpje echt zo’n schending van de regels was, had je verwacht dat hij overal tegelijk verdween. Dit ziet er eerder uit als een melding die bij de moderatie van één platform is blijven hangen, en dat maakt het niet beter. Dan beslist een systeem dat een grap over het eigen product als intimidatie telt.
Bits of Freedom noemt het censuur. Maartje Knaap van de organisatie zegt tegen de NOS dat Meta zo bepaalt wat wel en niet bespreekbaar is. Zij wijst erop dat Instagram vol staat met satirische video’s, dus dat satire op zich het probleem niet kan zijn. Dat is lastig tegen te spreken. Ik zou er wel bij zeggen dat een bedrijf dat én de camera maakt, én het platform waarop de beelden verschijnen, én de moderatie regelt, bij elke keuze in de schijn van belangenverstrengeling zit. Ook als de verwijdering een automatische vergissing was, had Meta die al lang kunnen terugdraaien. Dat is tot nu toe niet gebeurd.
Wat dit zegt over de discussie rond camerabrillen
De timing is opvallend. Een paar dagen eerder waarschuwde de Autoriteit Persoonsgegevens dat je beelden van een camerabril niet zomaar online mag zetten. Wij schreven daar al over in filmen met een camerabril mag bijna nooit. De Consumentenbond wil volgens NU.nl zelfs een verbod, omdat de brillen een gevaar voor de privacy zouden vormen. Bits of Freedom voert met de site gluurbril.nl campagne voor hetzelfde en roept winkels, clubs en scholen op om de bril alvast via huisregels te weren.
Ondertussen gaat Meta gewoon door met het slimmer maken van de bril. Er komt een nieuwe AI-assistent aan, Muse, die meer kan zien en begrijpen van wat je om je heen hebt. Hoe meer de bril doet, hoe belangrijker de vraag wordt wie er eigenlijk gefilmd wordt en wat er met die beelden gebeurt.
Wie zo’n bril draagt, hoeft zich niet meteen schuldig te voelen. Er zijn genoeg nuttige toepassingen, van handsfree bellen tot muziek luisteren op de fiets. Maar de video van Maalderink laat in nog geen drie minuten zien waar het schuurt. Het gaat niet om de techniek, het gaat om de ander die niet weet dat hij in beeld is. Dat Meta juist die boodschap weghaalt, maakt de discussie alleen maar groter. Precies het omgekeerde van wat een bedrijf zou willen.
Voor de makers is het ironisch genoeg de beste reclame. Een filmpje dat verdwijnt, wordt gedeeld. Wie de video nog niet had gezien, kent hem inmiddels wel, en de vraag die Maalderink stelde blijft hangen. Zou jij gefilmd willen worden door iemand die je niet ziet filmen?
Gepubliceerd op 25 september 2026. Klopt er iets niet? Laat het de redactie weten.
