De eerste keer dat ik met klikpedalen onder een Veluwse beuk vandaan kwam, dacht ik echt even dat ik nooit meer zou opstaan. Ik lag op mijn rug, helm in het mos, en ik hoorde mijn maat boven me lachen. Zo begint dat dus: mountainbiken op de Veluwe is geen wandelparkje, maar voor wie net begint is dit toch echt het mooiste oefenterrein van Nederland.
De Veluwe heeft inmiddels ruim 800 kilometer aan officiële MTB-routes liggen, verdeeld over plekken als Ermelo, Otterlo, Apeldoorn, Garderen en de Veluwezoom. De variatie is uniek: van losse zandstroken bij Harderwijk tot stevige klimmetjes op de stuwwal bij Posbank. Het mooie is dat het routenetwerk wordt onderhouden door vrijwilligers, dus die paaltjes met kleurpijlen kun je vertrouwen.
Vijf routes die ik aan beginners aanraad
Niet elke trail is geschikt om mee te beginnen. Sommige zijn technisch, andere fysiek, weer andere allebei. De vijf hieronder kun je rijden met basiscontrole, een degelijke hardtail en redelijke conditie.
- MTB-route Ermelo (32 km) — bijgenaamd de Achtbaan, met afwisselende zandverstuivingen en flowige bochten. Goede knip tussen genieten en techniek.
- Veluwezoom blauwe route (20 km) — bos en heide rond Rheden, weinig harde klimmen, prima om je versnellingen te leren timen.
- Otterlo (25 km) — relatief vlak door het Nationaal Park De Hoge Veluwe, perfect om de eerste keer twee uur achter elkaar te rijden.
- Apeldoorn-Noord (30 km) — wat losse stenen en een paar wortelpassages om je af te tasten, met genoeg uitwijkmogelijkheden.
- Heerde-Epe (28 km) — minder druk dan de zuidelijke routes, mooi bossig en kalm.
Eerlijk: voor mijn eigen smaak is Ermelo de leukste van het rijtje. Ik vind het stuk over de Leemputten zo lekker zigzaggen dat ik er drie zomers achter elkaar terug ben geweest. Maar smaken verschillen — een vriend van mij zweert juist bij Otterlo om er een hele zondag te maken met een lange koffiestop.
Wat je écht nodig hebt om te beginnen
De aankoopvraag is altijd hetzelfde: heb ik er meteen een dure full-suspension voor nodig? Nee. Een fatsoenlijke hardtail van rond de 1.000 tot 1.400 euro doet het op de Veluwe prima. Wat veel belangrijker is: schijfremmen die werken, banden van minstens 2.2 inch en een dropper post zodra je een paar keer hebt gereden. Die dropper is gewoon goud op de afdalingen bij de Posbank — ik zou er nu niet meer zonder rijden, ook al deed ik het de eerste maanden gewoon ouderwets.
Verder helpt het om je conditie eerst op te bouwen voordat je een lange route aanvalt. Veluws zand vreet energie. Vergelijk het met de manier waarop een marathon je conditie test — alleen schakel je hier ook nog door bos en duin. Voor het bijhouden van trainingen werkt een sporthorloge prettig; ik gebruik zelf de Polar Vantage V3 voor de feedback over hartslag en herstel.
Veiligheid en techniek voor de eerste maanden
Helm op, dat spreekt voor zich. Verder: handschoenen, een bril tegen takken, en een minipompje plus binnenband in de rugzak. Ik leerde de eerste echte techniekles op een zaterdag bij Otterlo: laat je armen los, hou je benen iets gebogen en kijk vooral ver vooruit. Dat klinkt simpel, maar het verschil tussen staren naar het wiel en kijken naar tien meter verderop is enorm.
Bochten neem je door je gewicht naar buiten te zetten en je heupen mee te draaien. Klimmen doe je zittend, behalve op de echt steile stukjes — dan even staand met je gewicht boven het zadel. Afdalen: zadel laag (vandaar die dropper), achterop, kijken waar je heen wilt en niet waar je bang voor bent. Het klinkt cliché maar het werkt.
Belangrijk om te onthouden: op de Veluwe deel je het pad met wandelaars en ruiters. Bel of stem geven, vooral op blinde hoeken. En blijf op de gemarkeerde route, anders verstier je het voor alle mountainbikers die na jou komen. Veel routes zijn ontstaan na lang overleg met natuurbeheer; één keer een verboden zijweggetje pakken kan een hele route op slot zetten.
Even bijkomen, dan door
De meeste startpunten hebben een pannenkoekenhuis of bostheaterterras op loopafstand. Het rondje Veluwezoom is wat dat betreft een feestje: na een uur of twee staan er bij De Posbank koffie en appeltaart klaar die elke kuitkramp goedmaken. Houd er rekening mee dat het in het hoogseizoen druk is — vroeg starten (voor 09:00) helpt.
Mijn praktische lijstje voor je eerste seizoen
- Start klein: 20-25 km is een prima eerste rit.
- Combineer een drukke zondagochtend nooit met een nieuwe technische route.
- Smeer je ketting na elke regenrit even na — Veluws zand vreet drivetrains.
- Plan je route in MTBroutes.nl of Komoot, dan weet je waar de bailout-punten liggen.
- Sluit een goede sportverzekering af; vallen hoort erbij.
Net zo serieus als de razendsnel groeiende padelsport begint ook MTB met een paar simpele regels. Houd het lang vol, leer rustig en je merkt dat je na een paar maanden door bochten gaat waar je in week twee nog mee aan het remmen was. Veel rijplezier op de Veluwe.
