Calorieën tellen werkt, maar bijna niemand houdt het vol. Een app openen bij elke boterham, de pindakaas afwegen, achteraf schatten hoeveel olie er in de pan zat. Een nieuwe Amerikaanse studie wordt nu breed gedeeld als bewijs dat het ook anders kan. Wie verder kijkt dan de koppen, ziet een genuanceerder verhaal. En juist dat verhaal is bruikbaar.
Wat er onderzocht is
Het gaat om de DELISH-studie van de University of North Carolina, op 20 augustus gepubliceerd in JAMA Network Open. Onderzoekers volgden 360 volwassenen met obesitas twee jaar lang. Gemiddeld waren ze 55 jaar, woog de helft meer dan 103 kilo en had een op de drie diabetes type 2. Ze werden willekeurig verdeeld over twee programma’s.
De ene groep kreeg toegang tot WeightWatchers, met de workshops en de app, dus een programma waarin het tellen van wat je eet centraal staat. De andere groep volgde een programma van diëtisten in drie fases. In de eerste vier maanden ging het niet over afvallen, maar alleen over beter eten volgens een mediterraan patroon. Meer groente, fruit, volkoren, noten, peulvruchten en gezonde vetten. Pas daarna verschoof de aandacht naar gewichtsverlies, en in het tweede jaar naar volhouden.
De uitkomst in cijfers
Na 24 maanden was er geen verschil in gewichtsverlies. De mediterrane groep was gemiddeld 3,40 procent van het lichaamsgewicht kwijt, de WeightWatchers-groep 3,51 procent. Statistisch is dat geen verschil. Bij iemand van 100 kilo gaat het dus om zo’n drie en een half kilo na twee jaar. Ook bloeddruk daalde in beide groepen ongeveer even veel.
Het verschil zat ergens anders. De mediterrane groep at aan het eind duidelijk beter volgens drie verschillende scores voor eetkwaliteit. En bijna 95 procent van de deelnemers uit die groep die aan het eind nog meedeed, zou het programma aanraden. In de WeightWatchers-groep was dat ruim 68 procent.
Er zit wel een kanttekening bij. Van de mediterrane groep kwam 65 procent naar de laatste meting, tegenover 72,5 procent in de andere groep. De tevredenheid is dus gemeten bij wie het volhield, en dat zijn vaak de mensen die het programma toch al goed vonden.
Wat dit wel en niet zegt
De conclusie is niet dat calorieën er niet toe doen. Wie afvalt, eet minder energie dan hij verbruikt, ook als hij dat niet telt. Het onderzoek laat zien dat je dat tekort ook kunt bereiken door eerst je eetpatroon te veranderen, en dat het resultaat na twee jaar dan niet slechter is. Een maaltijd vol groente, peulvruchten en volkoren vult nu eenmaal meer dan dezelfde hoeveelheid calorieën uit chips of witbrood.
Ook belangrijk is voor wie het geldt. Het ging om Amerikanen met obesitas, met een gemiddelde leeftijd van 55. Of het voor een Nederlandse man van 35 met een paar kilo te veel net zo uitpakt, zegt deze studie niet. De les dat een aanpak die je leuk vindt beter vol te houden is, geldt waarschijnlijk wel breder. Het gewicht dat je na twee jaar nog kwijt bent, telt uiteindelijk meer dan wat je in de eerste maand verloor.
Wat je er morgen mee doet
Wil je afvallen zonder te tellen, begin dan zoals de diëtisten in de studie deden. Eerst een paar maanden alleen beter eten, zonder op de weegschaal te letten. Concreet betekent dat bij elke maaltijd een flinke portie groente, wit brood en witte pasta vervangen door volkoren, vaker peulvruchten of vis in plaats van vleeswaren, olijfolie in plaats van boter en een handje ongezouten noten in plaats van koek. Voor Nederland sluit de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum daar goed op aan.
Pas als dat patroon vanzelf gaat, kun je kijken naar porties. Wie dan toch wil meten, kan dat een paar weken doen om een gevoel te krijgen voor hoeveel er op zijn bord ligt, en daarna weer loslaten. Zeker voor mannen boven de veertig, bij wie het gewicht vaak rond de buik gaat zitten, is dat volhouden het hele verhaal. Daarover schreven we eerder in ons stuk over de dad bod.
Het eerlijke antwoord op de kop is dus dat de studie geen wondermiddel voorstelt. Wel een rustiger route naar hetzelfde resultaat, met als bonus dat je beter eet en het prettiger vindt. Voor de meeste mannen is dat geen slechte ruil.
Gepubliceerd op 16 oktober 2026. Klopt er iets niet? Laat het de redactie weten.
