Ferrari heeft de handbak teruggebracht, en het is meteen de mooiste en de vreemdste versnellingsbak van het jaar. De nieuwe 12Cilindri Manuale heeft een klassieke open schakelkulisse met een metalen bolletje op de pook, en een koppelingspedaal. Alleen zit er onder die kulisse geen handgeschakelde bak. Het is de gewone dubbelekoppelingsbak met acht versnellingen, die je via elektrische signalen met de hand bedient. Autovisie noemt het een briljante illusie. De Britse vakpers, die er deze week ook in reed, is opvallend positief. Toch blijft de vraag hangen wat dit eigenlijk is.
Hoe de illusie werkt
De pook en het pedaal hebben geen mechanische verbinding met de versnellingsbak. Alles gaat via draad en software. Je schakelt door de eerste zes van de acht versnellingen, en het pedaal regelt evenredig hoe de koppelingen in de bak aangrijpen. Dat betekent dat je de auto kunt laten afslaan, kunt laten springen bij het wegrijden, en in de zesde kunt optrekken als je dat per se wilt. TopGear probeerde hem op alle manieren te betrappen en slaagde daar nauwelijks in. Er is geen automatische tussengas, daar koos Ferrari bewust voor.
Volgens evo duurde de ontwikkeling vier jaar, waarvan tweeënhalf jaar alleen aan software werd besteed. Hoofdtestrijder Raffaele de Simone wilde het gevoel van zijn herinnering namaken, en dat kwam volgens hem neer op veertig procent F355 en zestig procent 599. Druk je op D, dan wordt het gewoon een automaat. Terug naar handbediening kan onder de 70 kilometer per uur, met de koppeling in en een versnelling erin. De V12 van 6,5 liter is ongewijzigd. Wel ligt de topsnelheid in de handstand lager, omdat je maar zes versnellingen gebruikt.
De 1.499 exemplaren waren al verkocht voordat iemand buiten Ferrari ermee had gereden. De Manuale komt alleen als coupé, met eenvoudigere velgen en een biesje op de voorspoiler als knipoog naar de Daytona. Hij is volgens evo ongeveer de helft duurder dan de gewone 12Cilindri.
Briljante illusie of dure gimmick?
Mijn eerste reactie was cynisch. Een fabrikant die zijn snelste bak verstopt achter een pook die alleen maar doet alsof, en daar een flinke meerprijs voor vraagt. Het riekt naar de nep-uitlaten en ingespeelde motorgeluiden waar autofans zich al jaren aan ergeren. En evo wijst terecht op een detail dat de illusie verraadt. De pook en de koppeling werken te perfect. Er is geen trilling, geen rafelrandje, niets van de kleine fouten die een echte handbak menselijk maken.
Toch denk ik dat het tegenovergestelde waar is. Waarom kocht je vroeger een handbak? Niet omdat hij sneller was, want dat was hij al decennia niet meer. Je kocht hem voor de betrokkenheid. Voor het moment waarop jij beslist wanneer je schakelt, en voor de klik van een metalen pook door een open kulisse. Precies dat heeft Ferrari bewaard. Wat er onder de vloer gebeurt, voel je niet. Wat je wel voelt, de weerstand van de pook en het aangrijpen van de koppeling, is vier jaar lang zo afgesteld dat het klopt.
Er zit ook een eerlijk technisch argument achter. Een echte handbak bij een V12 van ruim achthonderd pk is een enorme ontwikkelklus, en de bak moet opnieuw door de keuring voor uitstoot. Omdat de Manuale onder de vloer gewoon een automaat is, hoefde dat volgens evo niet. De laatste echte handgeschakelde Ferrari was volgens TopGear de 599 uit 2012, en van de California met handbak werden er maar twee gebouwd. De vraag naar handbakken was bij Ferrari jarenlang zo goed als nul.
Dat verandert nu, en dat is het interessante aan deze auto. Fabrikanten ontdekken dat er geld zit in gevoel. Porsche levert de open 911 GT3 S/C zelfs alleen met een handgeschakelde zesbak, en Hyundai doet in zijn elektrische Ioniq 5 N alsof er een versnellingsbak in zit. TopGear voorspelt dat elke sportwagenbouwer nu naar de techniek van Ferrari kijkt. Ik denk dat ze gelijk hebben.
Is het dus een gimmick? Ja, in de zin dat het iets nabootst wat er niet is. Maar een gimmick die vier jaar ontwikkeling kost, die je kunt laten afslaan en die door TopGear een van de beste handbakken ooit wordt genoemd, is meer dan een trucje. Het is een eerlijk antwoord op de vraag waarom mensen nog een handbak willen. Niet voor de techniek, maar voor het gevoel. En dat gevoel heeft Ferrari verkocht, 1.499 keer.
Gepubliceerd op 22 oktober 2026. Klopt er iets niet? Laat het de redactie weten.
