Mijn bureau lag de afgelopen maanden vol met deze dingen, en het apparaat dat ik het vaakst heb gepakt was niet het duurste. Het was het kleinste.
Dat is precies waar het misgaat bij het kopen van een retro handheld. Er komt om de paar maanden een nieuw model bij, de specificaties lopen door elkaar heen en twee apparaten van dezelfde fabrikant verschillen soms alleen in de vorm van de behuizing. De meeste kopers kijken naar wat een apparaat maximaal kan draaien. Dat is de verkeerde vraag, en dat merk je pas na een week of drie.
Vorm boven specificaties, dat is het hele advies
Een handheld die je niet meeneemt, gebruik je niet. Zo simpel is het. De chip bepaalt welke systemen draaien, maar de vorm bepaalt hoe vaak je het ding daadwerkelijk oppakt. Daarom begin je met de vraag waar je speelt en niet met de vraag wat je wilt spelen.
Speel je vooral thuis op de bank, dan wil je een horizontaal model met twee analoge sticks. Liggend in twee handen zit prettiger voor lange sessies, en zonder sticks zijn Nintendo 64 en PlayStation gewoon niet te doen. Neem je hem mee naar het werk, de trein of de wachtkamer, dan wil je een verticaal model of een clamshell. Staand past in een jaszak, en een clamshell beschermt zijn eigen scherm zodat je hem zonder hoesje in een tas kunt gooien.
Pas als die keuze staat, ga je kijken naar kracht. Dat scheelt je een hoop spijt, en het is ook de volgorde die we in het hele overzicht van handhelds aanhouden. Hieronder staat per categorie welk model wint, en waar die winnaar tekortschiet. Want die kant hebben ze allemaal.
Waar je begint
Beste instapmodel
De winnaar is de Anbernic RG35XX Plus. Hij heeft de vorm van de klassieke Game Boy, een scherm van 3,5 inch op 640 bij 480, en een Allwinner H700 die het tot Dreamcast en PSP volhoudt. Dat is een flink stuk meer dan waar de meeste starters aan denken als ze aan retro denken. Op kracht en afwerking scoort hij een drie, op prijs en kwaliteit een vijf, en die combinatie is precies waarom dit ons standaardadvies is. Zeven uur op een lading is ook geen straf.
De kanttekening zit in de behuizing. Het plastic voelt als plastic, en naast de duurdere modellen verderop merk je dat meteen. Wie alleen wil proeven of deze hobby iets voor hem is, kan ook bij de R36S beginnen. Die haalt op prijs en kwaliteit dezelfde vijf, maar staat op kracht en afwerking allebei op een twee en komt niet verder dan PlayStation 1 en Nintendo 64. Ik heb hem een tijdje in mijn jaszak gehad en hij doet gewoon wat hij belooft, maar je merkt na twee weken waar hij op is bezuinigd.
Beste voor onderweg
Hier wint de Miyoo Mini Plus, en niet omdat hij het snelste is. Hij is het kleinste apparaat dat nog echt prettig speelt, hij past in een overhemdzak en hij staat binnen drie seconden aan. De software is de mooiste die op een handheld draait, en in het dagelijks gebruik telt dat zwaarder dan een snellere chip. Op afwerking staat hij op een vier, op prijs en kwaliteit op een vijf.
Eerlijk is eerlijk, op kracht haalt hij maar een twee. De SigmaStar SSD202D komt tot PlayStation 1 en Nintendo 64 en daarna houdt het op, en met vijf uur is de accu de kortste uit deze groep. Wil je het mooiste kleine apparaat, kijk dan naar de Trimui Brick. Die heeft 1024 bij 768 op 3,2 inch, het scherpste kleine scherm dat we hebben gehad, en een afwerking met een vijf. De software is alleen minder af dan bij Miyoo, en dat is geen detail als je hem elke dag gebruikt.
Het scherm bepaalt hoe vaak je hem pakt
Beste met een groot scherm
De Trimui Smart Pro wint deze categorie zonder veel discussie. Bijna vijf inch, 1280 bij 720, en daarmee het enige apparaat in het instapsegment met echt HD. PSP-spellen zien er hier beter uit dan op een echte PSP. Afwerking een vier, prijs en kwaliteit een vijf, en hij draait alles tot Dreamcast en PSP.
Waar het knelt is de accu, want vijf uur is weinig voor een apparaat van dit formaat. Wil je iets minder groot maar wel prettiger in de hand, dan is de Anbernic RG40XX H de verstandige tussenstap met vier inch, betere sticks en zeven uur accu. Zoek je hetzelfde grote scherm in staande vorm, dan doet de Anbernic RG40XX V dat, al zakt die op afwerking terug naar een drie. En wie echt het mooiste beeld wil, komt uit bij de Anbernic RG556 met een AMOLED van 5,48 inch op 1920 bij 1080. Dat scherm zit alleen in het duurdere segment en de accu gaat daar terug naar vier uur.
Speel je vooral Game Boy Advance, dan is grootte niet het punt maar de verhouding. De Anbernic RG34XX is de enige met 720 bij 480 op 3,4 inch, waardoor GBA-spellen het beeld precies vullen zonder zwarte balken aan de zijkanten. Ik dacht dat ik daar overheen zou kijken. Dat viel tegen, want zodra je het een keer zo hebt gezien, ga je die randen elders missen.
Beste om dicht te klappen
De Anbernic RG35XX SP wint, omdat hij de kracht van de rest van de 35-serie combineert met een deksel. Dichtklappen en het scherm zit veilig, dus hij kan zonder hoesje in een tas. Kracht een drie, afwerking een vier, en dezelfde H700 die tot Dreamcast en PSP gaat.
Het scharnier is netjes, maar het is niet het beste dat je kunt krijgen. Dat zit in de Miyoo Flip, de best gebouwde clamshell die door mijn handen is gegaan, met een afwerking van een vijf. Daar staat tegenover dat hij op kracht een twee haalt en niet verder komt dan PlayStation 1 en Nintendo 64. Zet je bouwkwaliteit boven prestaties, dan is dat een prima ruil. Wil je ook PSP draaien, dan blijft de SP de logische keuze.
Beste vierkante scherm voor arcade en Game Boy
Een vierkant scherm klinkt als een gimmick tot je er een arcadekast op start. De Powkiddy RGB30 heeft die vorm populair gemaakt en wint hier, met vier inch op 720 bij 720 en een Rockchip RK3566 die tot Dreamcast en PSP gaat. Voor Neo Geo, arcade en alles van voor 1995 is die verhouding gewoon de juiste, want het beeld vult het scherm in plaats van een streep in het midden te zijn.
De afwerking is het zwakke punt, daar blijft hij op een drie steken, en vijf uur accu is aan de krappe kant. Wie een strakker gebouwd apparaat wil, pakt de Anbernic RG CubeXX. Die heeft 3,95 inch op dezelfde 720 bij 720, scoort een vier op afwerking en is zes uur vol te houden. Qua kracht ontlopen ze elkaar niet, dus dit is een keuze tussen bouwkwaliteit en een paar tienden aan snelheid.
Beste voor Nintendo 64 en PlayStation
Zodra je spellen wilt spelen waarin je moet mikken of een camera moet sturen, heb je twee echte sticks nodig. Daarmee valt het hele verticale segment af, hoe leuk die apparaten verder ook zijn. De winnaar is de Anbernic RG35XX H, met dezelfde techniek als de Plus maar dan liggend en met twee sticks erop. Daardoor worden Nintendo 64 en PlayStation opeens gewoon speelbaar in plaats van een demonstratie dat het technisch kan.
De kanttekening is dat het scherm van 3,5 inch krap wordt zodra je meer dan een uur achter elkaar speelt, en dat de afwerking op een drie blijft hangen. Wie thuis speelt en ruimte heeft, kan beter meteen naar de RG40XX H gaan voor die halve inch extra en de betere sticks. Onderweg is de kleinere H juist weer prettiger, want die past nog in een jaszak en dat geldt voor een liggend model van vier inch net niet meer.
Beste voor GameCube en PlayStation 2
Hier stap je over van Linux naar Android, en dat is een grotere stap dan het lijkt. Je krijgt er meer kracht bij, maar ook meer instelwerk en apps die je niet nodig hebt. De Anbernic RG406H wint, met een Unisoc T820, vier inch op 960 bij 720 en hall-sticks die niet gaan driften. Voor GameCube is dat de vorm die je wilt, want die spellen zijn ontworpen rond twee sticks en een liggend apparaat.
De zwakke plek is de accu, want vier uur is echt kort, en op prijs en kwaliteit blijft hij op een drie staan. Wil je dezelfde techniek in staande vorm, dan is er de Anbernic RG406V, die ook gewoon Netflix draait omdat Android nu eenmaal Android is. Zoek je kracht in een klein jasje, dan is de Retroid Pocket Mini de interessantste van de drie, met een AMOLED van 3,7 inch en een Snapdragon 865 die alles tot PlayStation 2 zonder klagen trekt. Die afwerking van een vijf voel je zodra je hem oppakt.
Koop je in dit segment liever een keer goed, dan is de Retroid Pocket 5 het verstandigste apparaat van het stel. Groot AMOLED-scherm van 5,5 inch op 1920 bij 1080, dezelfde Snapdragon 865, vijf uur accu en een afwerking waar Anbernic niet aan komt. Ik heb hem naast de RG556 gelegd en het verschil zit niet in het beeld, maar in hoe stevig het geheel aanvoelt.
Beste voor wie geen grens wil
De Ayn Odin 2 is de sterkste Android-handheld die je kunt kopen, en dat is geen kleine marge. Een Snapdragon 8 Gen 2, zes inch op 1920 bij 1080 en als enige in deze lijst Switch en PlayStation 3 op het menu. Kracht een vijf, afwerking een vijf, en ondanks al dat rekenwerk haalt hij acht uur op een lading. Dat is evenveel als de R36S, die een fractie van het werk doet.
Wat je ervoor terugbetaalt is fors, en op prijs en kwaliteit zakt hij daarom naar een drie. Dat is niet omdat het apparaat tegenvalt, maar omdat je voor hetzelfde geld twee prima handhelds koopt die negentig procent van je bibliotheek draaien. Koop hem als je de zwaardere systemen echt gaat spelen. Koop hem niet omdat het de bovenkant van de lijst is, want dan ligt hij over drie maanden in dezelfde la als de rest.
Beste voor Nintendo DS
DS is een geval apart, want die spellen gaan uit van twee schermen boven elkaar. Op elk ander apparaat moet je die twee schermen naast elkaar plakken of over elkaar heen leggen, en dan speel je het spel niet zoals het bedoeld is. De Anbernic RG DS is de enige in deze lijst met twee echte schermen en wint dus per definitie, met een Rockchip RK3568 en Android eronder.
Eerlijk over de rest van het plaatje, want dat is minder rooskleurig. Kracht en afwerking staan allebei op een drie, de accu blijft op vijf uur steken en op prijs en kwaliteit is dit met een drie het zwakste apparaat van de hele lijst. Heb je geen DS-bibliotheek, dan is er geen enkele reden om hem te kopen. Heb je die wel, dan is er geen alternatief.
Als je na dit alles nog twijfelt, doe dan het volgende. Pak je telefoon, houd hem liggend in twee handen en houd hem daarna staand in een hand, allebei een minuut lang. De houding die het langst prettig blijft, is de vorm die je moet kopen. Daarna kies je binnen die vorm het model met de chip die ver genoeg gaat voor de systemen die je echt speelt, en dan ben je klaar.
Veelgestelde vragen
Welke retro handheld moet ik kopen als eerste?
De Anbernic RG35XX Plus is voor de meeste mensen het juiste startpunt. Hij heeft de vorm van de klassieke Game Boy, speelt alles tot Dreamcast en PSP en gaat zeven uur mee op een lading. Wil je eerst voorzichtig proeven, dan doet de R36S hetzelfde voor minder, met als nadeel dat hij op kracht en afwerking allebei een twee scoort.
Wat is het verschil tussen een horizontaal en een verticaal model?
Een horizontaal model ligt in twee handen en heeft meestal twee analoge sticks, waardoor Nintendo 64, PlayStation en GameCube goed speelbaar worden. Een verticaal model is smaller en past in een jaszak, maar mist die sticks of heeft ze op een lastige plek. Thuisspelers kiezen horizontaal, forenzen kiezen verticaal of een clamshell.
Heb ik Android nodig of is Linux genoeg?
Voor alles tot en met Dreamcast en PSP is Linux genoeg, en die apparaten starten sneller op en vragen minder instelwerk. Zodra je GameCube of PlayStation 2 wilt draaien, kom je bij Android uit, bijvoorbeeld bij de Anbernic RG406H of de Retroid Pocket 5. Android geeft je meer kracht en meer mogelijkheden, maar je bent er ook langer mee bezig voor je speelt.
Welke handheld heeft het beste scherm?
Voor het scherpste beeld in het instapsegment is dat de Trimui Smart Pro met bijna vijf inch op 1280 bij 720. Wil je AMOLED met echt zwart, dan komen de Anbernic RG556 en de Retroid Pocket 5 in beeld, allebei met 1920 bij 1080. Speel je vooral Game Boy Advance, dan is de Anbernic RG34XX interessanter, want die heeft als enige de juiste beeldverhouding.
Kan ik Nintendo DS-spellen op een gewone handheld spelen?
Technisch kan het op de meeste Android-modellen, maar je moet de twee schermen dan naast elkaar of over elkaar plaatsen en dat werkt slecht. De Anbernic RG DS is het enige apparaat in deze lijst met twee echte schermen boven elkaar. Daar staat tegenover dat hij op kracht, afwerking en prijs en kwaliteit nergens boven een drie uitkomt.
Gepubliceerd op 16 september 2026. Klopt er iets niet? Laat het de redactie weten.
